شما اینجا هستید
دسته‌بندی نشده » سرخط مهم ترین اخبار اقتصادی امروز، چهارشنبه مورخ ۲۲ اردیبهشت ماه ۱۴۰۰

۱ : بیت کوین به ۴۰ هزار دلار می رسد؟

ناتوانی بیتکوین در فتح کانال ۶۰ هزار دلاری باعث افزایش نگرانی ها از اصلاح عمیق در بازار رمزارزها شده است.

بیت کوین برخلاف انتظار اولیه معامله گران در روزهای اخیر در شکستن مرز روانی مهم ۶۰ هزار دلاری ناکام بوده است و برخی از کارشناسان معتقدند تداوم این وضعیت بازار را با فشار فروش سنگینی مواجه خواهد کرد. پانکای بالانی- مدیر صرافی دلتا- با اشاره به اینکه فتح نشدن ۶۰ هزار دلار می تواند منجر به اصلاح قیمت این رمزارز تا ۴۰ هزار دلار شود گفت: به نظرم مسیر صعودی بیتکوین در کوتاه مدت از دست رفته است.

پس از آن که اشاره نکردن به دوج کوین در یک برنامه توسط ایلان ماسک باعث ریزش شدید این رمزارز شد، بنیان گذار اسپیس ایکس و تسلا که از بزرگ ترین پشتیبانان دوج کوین محسوب می شود در توییتی نوشت: در سه ماهه نخست سال آینده یک فضاپیما به نام دوج-۱ توسط اسپیس ایکس به فضا پرتاب خواهد شد که پرداخت هزینه های آن با استفاده از دوج کوین امکان پذیر است. جزییات این برنامه در آینده مشخص می شود.

اتریوم ۵ هزار دلاری می‌شود؟
هرچند که ارزهای دیجیتالی کماکان در حال ثبت رکوردهای جدیدی هستند اما اندرو بیلی- رییس بانک مرکزی انگلیس که یکی از منتقدان سرسخت آن ها نیز محسوب می شود کماکان معتقد است که رمزارزها دارای هیچ ارزش ذاتی نیستند. بیلی با بیان اینکه سقوط آزاد قیمت رمزارزها کاملا محتمل است گفت: توصیه من به سرمایه گذاران این است که اگر می خواهند جایی سرمایه گذاری کنند که شاید تمام سرمایه شان نابود شود سراغ رمزارزها بروند.

ارتقا برندیگ با افزایش بازدید ویدیو
مجموع ارزش بازار جهانی ارزهای دیجیتالی در حال حاضر ۲۴۷۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود که این رقم نسبت به روز قبل ۰.۷۳ درصد کمتر شده است. در حال حاضر ۴۷ درصد کل بازار ارزهای دیجیتالی در اختیار بیت کوین و ۱۹ درصد در اختیار اتریوم است. بیت‌کوین ۱۲ سال پیش توسط گروه گمنامی از معامله‌گران بر بستر بلاک‌چین ایجاد شد و از سال ۲۰۰۹ معاملات اولیه آن شکل گرفت.

به‌روزرسانی قیمت ارزهای دیجیتال (تا ساعت ۱۳ ظهر به وقت شرقی)؛ این رده حاوی تغییرات قیمتی ۱۰ ارز دیجیتالی بزرگ از نظر ارزش بازار است.

۱- بیت کوین

قیمت: ۵۶ هزار و ۴۹۹.۲۴ دلار

تغییرات قیمتی ۲۴ ساعت گذشته: ۰.۷۴ درصد کاهش

تغییرات قیمتی یک هفته اخیر: ۳.۸۲ درصد افزایش

۲- اتریوم

قیمت: ۴۰۴۳.۴۱ دلار

تغییرات قیمتی ۲۴ ساعت گذشته: ۲.۱۵ درصد کاهش

تغییرات قیمتی یک هفته اخیر: ۲۴.۲۶ درصد افزایش

۳- بایننس کوین

قیمت: ۶۶۲.۸۴ دلار

تغییرات قیمتی ۲۴ ساعت گذشته: ۰.۵۱ درصد افزایش

تغییرات قیمتی یک هفته اخیر: ۷.۰۱ درصد افزایش

۴- دوج کوین

قیمت: ۰.۴۹۶ دلار

تغییرات قیمتی ۲۴ ساعت گذشته: ۳.۶۲ درصد افزایش

تغییرات قیمتی یک هفته اخیر: ۸.۶۱ درصد افزایش

۵- کاردانو

قیمت: ۱.۷۵ دلار

تغییرات قیمتی ۲۴ ساعت گذشته: ۲.۱۴ درصد افزایش

تغییرات قیمتی یک هفته اخیر: ۳۷.۲۴ درصد افزایش

۶- تتر

قیمت: ۱.۰۰ دلار

تغییرات قیمتی ۲۴ ساعت گذشته: ۰.۰۱ درصد افزایش

تغییرات قیمتی یک هفته اخیر: ۰.۰۱ درصد کاهش

۷- ریپل

قیمت: ۱.۴۷ دلار

تغییرات قیمتی ۲۴ ساعت گذشته: ۲.۱۱ درصد کاهش

تغییرات قیمتی یک هفته اخیر: ۶.۵۳ درصد افزایش

۸- پولکا دوت

قیمت: ۳۷.۵۱ دلار

تغییرات قیمتی ۲۴ ساعت گذشته: ۴.۴۱ درصد کاهش

تغییرات قیمتی یک هفته اخیر: ۵.۸۲ درصد افزایش

۹- بیتکوین کش

قیمت: ۱۴۷۹.۲۱ دلار

تغییرات قیمتی ۲۴ ساعت گذشته: ۳.۹۸ درصد افزایش

تغییرات قیمتی یک هفته اخیر: ۵۳.۲۷ درصد افزایش

۱۰- لایت کوین

قیمت: ۳۷۰.۴۶ دلار

تغییرات قیمتی ۲۴ ساعت گذشته: ۳.۴۲ درصد کاهش

تغییرات قیمتی یک هفته اخیر: ۲۱.۷۸ درصد افزایش

 

۲ : افزایش یارانه‌های نقدی شدنی است؟

با شدت گرفتن تورم در کشور، یکی از خواسته‌های مهم یارانه‌بگیران، افزایش مبلغ یارانه نقدی بوده است؛ اما آیا افزایش مبلغ یارانه نقدی ممکن است و بحث‌هایی که پیشتر در خصوص افزایش مبلغ یارانه نقدی مطرح شده بود، به کجا رسید؟

اقتصاد ایران طی سه سال اخیر، دو شوک تورمی بزرگ را پشت سر گذاشته است؛ دو شوک تورمی که در دهه‌های اخیر سابقه نداشته و از این رو به شدت معیشت مردم را هدف قرار داده و وضعیت سختی را برای اقشار ضعیف و دهک‌های پایین درآمدی ایجاد کرده است. اولین شوک تورمی به سال۹۷ بازمی‌گردد که تورم نقطه به نقطه در آن زمان حدودا به ۵۰.۴درصد رسید. دومین شوک نیز مربوط به حال حاضر بوده و کشور با تورمی تقریبا ۵۰درصدی دست و پنجه نرم می‌کند.

درآمدهایی که از تورم جا ماند!
با وجود تورمی که گاه لحظه به لحظه افزایش دارد، درآمدها در این مدت افزایش چندانی نداشته و هیچ تناسبی با تورم ندارد و هر روز شکاف بین هزینه‌ها و درآمدها افزایش می‌یابد. این موضوع در بین اقشار ضعیف، نمود بیشتری دارد و در حالی هزینه‌های زندگی چند برابر شده که درآمدها تنها کمی افزایش یافته و این افزایش درآمد آنقدر اندک است که به هیچ وجه نمی‌تواند هزینه‌های زندگی این افراد را پوشش دهد.

برای جبران شکاف هزینه و درآمد چه باید کرد؟
در شرایط یادشده، اقشار ضعیف نیازمند حمایت بیشتری هستند و لازم است دولت برای جبران شکاف ایجادشده بین هزینه و درآمدها، به سیاست‌های حمایتی روی آورد؛ از اصلی‌ترین سیاست‌هایی که دولت‌ها برای جبران این شکاف مورد استفاده قرار می‌دهند، می‌توان به یارانه‌های نقدی اشاره کرد.یارانه نقدی سیاستی است که حدود ده سال در کشور ما مورد توجه بوده است؛ البته در اینجا باید به این نکته هم اشاره کرد که این سیاست مدت زیادی است که به دلیل افزایش تورم از یک سو و عدم افزایش مبلغ یارانه از سویی دیگر، هیچ کارایی ندارد.

تقریبا همه اقشار جامعه بر ناچیز بودن این یارانه اتفاق نظر دارند و شرایط موجود حاکی از آن است که تنها ماهانه منابع زیادی برای پرداخت یارانه‌های نقدی اختصاص می‌یابد اما در نهایت این یارانه هیچ فایده‌ای نداشته و نمی‌تواند در این شرایط سخت تورمی دست‌گیر اقشار کم درآمد جامعه باشد. بنابراین می‌توان گفت: افزایش یارانه نقدی باید مورد توجه دولت قرار بگیرد تا آسیب‌هایی که متوجه اقشار کم درآمد شده است، به حداقل برسد.

افزایش یارانه‌های نقدی شدنی است؟
همانطور که گفته شد، افزایش یارانه‌های نقدی در این شرایط شاید جز یکی از بهترین راه‌حل‌هایی باشد که باید مورد توجه دولت قرار بگیرد؛ اما آیا چنین چیزی شدنی است و آیا می‌توان با افزایش یارانه‌های نقدی دهک‌های پایین را مورد حمایت قرار داد؟ در پاسخ به این سوال باید گفت: افزایش یارانه‌های نقدی ملزم به داشتن منابع است.

منابع درستی که خود موجب ایجاد تورم نشود؛ چراکه اگر منابع به درستی انتخاب نشود، کسری بودجه تعمیق خواهد یافت و دوباره شاهد تورم خواهیم بود؛ تورم بیشتر هم نتیجه‌ای جز افزایش دوباره شکاف درآمد و هزینه نخواهد داشت.

در نتیجه این امر، دوباره یارانه پرداختی کافی نخواهد بود و باید برای جبران شکاف یارانه بیشتری پرداخت کرد و در نهایت شاهد سیکل معیوبی خواهیم شد که هرگز پایان ندارد و تنها دهک‌های پایین درآمدی هستند که از این سیاست آسیب خواهند دید. اما چاره چیست و برای حل مشکل چه باید کرد؟

چگونه از دهک‌های پایین حمایت شود؟
شاید بهتر باشد برای یافتن بهترین راه حل برای حمایت از اقشار ضعیف نگاهی به یارانه‎هایی که در کشور پرداخت می‎شود، بیاندازیم. یارانه‌ها در کشور به دو دسته تقسیم می‌شود؛ یارانه‌های مستقیم و یارانه‌های غیر مستقیم. یارانه‌های نقدی همان یارانه‌ای است که هر ماهه پول نقد به حساب افراد واریز می‌شود. در مقابل نوع دیگری از یارانه هم وجود دارد که به صورت مستقیم به افراد پرداخت نمی‌شود. این یارانه‌ها که به اسم یارانه‌های پنهان شناخته می‌شوند، همان یارانه‌های انرژی هستند.

در یارانه‌های پنهان افراد به صورت مستقیم وجه نقد دریافت نمی‌کنند؛ بلکه انرژی‌هایی چون آب، برق، گاز و… با قیمت پایین‌تر به دست مردم می‌رسد. ولی این یارانه‌ها نه تنها به حمایت از اقشار ضعیف نمی‌انجامد، بلکه شرایط را برای این افراد سخت‌تر هم می‌کند. اما چگونه؟

هدف از پرداخت یارانه چیزی جز حمایت اقشار کم‌ درآمد نیست. یارانه‌های پنهان به همه افراد تعلق می‌گیرد و در واقع اقشار ضعیف و پردرآمد باهم از یارانه‌های پنهان بهره‌مند می‌شوند. اما میزان بهره‌مندی آنان از این یارانه یکسان نیست و اقشار پردرآمد سود بیشتری از یارانه‌های پنهان می‌برند.

در نتیجه غالب یارانه‌های پنهان در کشور به افراد پردرآمد و دهک‌های بالای درآمدی تعلق می‌گیرد؛ برای مثال در یارانه بنزین افراد کم درآمدی که خودرو ندارند، از این یارانه بهره‌مند نمی‌شوند و یارانه بنزین به طور غالب در اختیار پردرآمدهایی قرار می‌گیرد که چند خودرو در اختیار دارند. در خصوص سایر منابع انرژی نیز همین طور است.

به عبارت ساده‌تر، یارانه‌ای که قرار بود شرایط زندگی را برای نیازمندان سهل کند، به سیاستی ضد خود تبدیل و شرایط را برای اقشار کم درآمد دشوار کرد.

پرداخت یارانه‌های پنهان در کشور سبب شده نه تنها نیازمندان از این یارانه نفعی نبرند، بلکه با اختصاص منابع بسیار زیاد برای این یارانه‌ها و تعلق گرفتن بخش اعظمی از آن به ثروتمندان، کسری بودجه شدیدی را در کشور شاهد باشیم و در نهایت معیشت دهک‌های پایین درآمدی بازیچه سیاست‌های غلط قرار می‌گیرد و این افراد قربانی سیاست‌های اشتباه می‎شوند.

قطع یارانه‌های پنهان ثروتمندان؛ راه نجات اقشار ضعیف
حال بهتر است به همان سوال ابتدایی (چگونگی حمایت از کم درآمدها) بازگردیم. باتوجه به آنچه تاکنون گفته شد، یارانه‌های پنهان که بخش زیادی از آن هم به ثروتمندان تعلق می‌گیرد، از مهم‌ترین دلایل کسری بودجه دولت محسوب می‌شود. کسری بودجه نیز نتیجه‌ای جز قربانی‌شدن اقشار ضعیف ندارد.

بنابراین قطع یارانه‌های پنهانی که عاید ثروتمندان می‌شود و اختصاص دادن منابع آن به کم درآمدها می‌تواند یکی از راه‌حل‌های اساسی برای حمایت از کم درآمدها باشد. یعنی یارانه‌های پنهان حذف شوند و منابعی که از حذف این یارانه آزاد خواهد شد، به صورت نقدی در اختیار کم درآمدها قرار گیرد. در این صورت هم اقشار کم درآمد مورد حمایت قرار می‌گیرند و هم منابع کشور، صرف ثروتمندان نخواهد شد.

افزایش یارانه‌ها در کشور به کجا رسید؟
حدود ۱۰سال است که یارانه‌های نقدی در کشور به افراد پرداخت می‌شود و باوجود چند برابر شدن هزینه‌های زندگی در این چند سال، مبلغ یارانه‌های نقدی در کشور هیچ افزایشی نداشته و همان ۴۵هزار و ۵۰۰تومانی است که در روز اول پرداخت می‌شد؛ به عبارتی دیگر، یارانه‌های نقدی با مبلغ کنونی هیچ دردی از نیازمندان دوا نمی‌کند و مدت زیادی است که افزایش یارانه‌های نقدی از مهم‌ترین خواسته‌های مردم محسوب می‌شود.

با افزایش تورم در جامعه، بحث‌هایی در خصوص افزایش مبلغ یارانه‌های نقدی نیز آغاز شد. بسیاری از همان سال۹۷، از افزایش مبلغ یارانه به ۱۶۰هزار تومان می‌گفتند و عده‌ای دیگر در سال۹۹ از افزایش مبلغ یارانه به ۲۵۰هزار تومان. اما حال حدود سه سال از تورم بی‌سابقه گذشته ولی هنوز خبری از افزایش یارانه‌های نقدی نیست.

به‌رغم اینکه حتی درخصوص افزایش یارانه تا ۱۶۰هزار تومان هم بحث‌هایی در کشور مطرح شد، اما چنین اتفاقی نیافتاد. در لایحه بودجه هم خبری از افزایش مبلغ یارانه‌ها نیست و همچنان همان یارانه ۴۵هزار تومان و یارانه معیشتی بنزین در دستور کار قرار دارد. بنابراین به نظر می‌رسد دولت فعلا قصدی برای افزایش مبلغ یارانه اقشار کم درآمد ندارد و یارانه‌ها همچنان مانند گذشته و با همان مبلغ پرداخت خواهد شد.

 

۳ : جزئیات مالیات خریداران سکه از بانک مرکزی

سازمان امور مالیاتی با صدور دستورالعملی در هشتم اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۰ مالیات مرتبط با خریداران سکه از بانک مرکزی در سال ۹۹ را اعلام کرد.

متن کامل دستورالعمل شماره ۵۰۴ مورخ ۸/ ۲/ ۱۴۰۰ سازمان امور مالیاتی در خصوص چگونگی مالیات خریداران سکه از بانک مرکزی در سال ۱۳۹۹ را منتشر شد:

با توجه به مفاد مواد (۱) و (۹۳) قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی مصوب ۱۳۹۴/۰۴/۳۱ بنا به اختیار حاصل از تبصره ماده (۱۰۰) قانون مذکور و به منظور تکریم مودیان وتسهیل وصول مالیات عملکرد سال ۱۳۹۹ دریافت کنندگان سکه از بانک مرکزی، مقرر می‌دارد:

۱) مشمولین مالیات مقطوع و تکالیف آنها:

تمامی اشخاص حقیقی خریدار سکه از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران که در سال ۱۳۹۹ نسبت به دریافت حداکثر (۱۰۵) قطعه سکه اقدام نموده اند، مشمول مالیات مقطوع موضوع این دستورالعمل هستند. این گروه از خریداران سکه از نگهداری اسناد و مدارک موضوع قانون صدرالاشاره و تسلیم اظهارنامه مالیاتی معاف هستند. بدیهی است با استناد به قسمت اخیر تبصره ماده (۱۰۰) قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی مصوب ۱۳۹۴/۰۴/۳۱، مالیات اشخاص موضوع این بند که اظهارنامه مالیاتی خود را در موعد مقرر تسلیم نمایند، بر اساس رسیدگی به اسناد و مدارک ارائه شده تعیین خواهد شد.

مهلت پرداخت مالیات موضوع این دستورالعمل حداکثر تا پایان خرداد ماه سال ۱۴۰۰ است. خریداران مذکور مکلفند با مراجعه به سامانه عملیات الکترونیک مودیان مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور به نشانی my.tax.gov.ir نسبت به پرداخت مالیات متعلق به شرح بند (۲) این دستورالعمل اقدام نمایند. پرداخت مالیات بعد از سر رسید تعیین شده موجب تعلق جریمه دیرکرد موضوع ماده (۱۹۰) قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی مصوب ۱۳۹۴/۰۴/۳۱ خواهد شد.

۲) میزان مالیات مقطوع قابل پرداخت اشخاص حقیقی دریافت کننده سکه بر اساس تعداد سکه تحویلی طی سال ۱۳۹۹

تا ۵ قطعه سکه مشمول مالیات نیست.

نسبت به مازاد ۵ سکه تا میزان ۱۵ سکه به ازای هر قطعه سکه ۹.۶۰۰.۰۰۰ ریال مالیات مقطوع.

نسبت به مازاد ۱۵ سکه تا میزان ۲۵ سکه به ازای هر قطعه سکه ۱۲.۸۰۰.۰۰۰ ریال مالیات مقطوع.

نسبت به مازاد ۲۵ سکه تا میزان ۱۰۵ سکه به ازای هر قطعه سکه ۱۶.۰۰۰.۰۰۰ ریال مالیات مقطوع

۳) سایر موارد

در خصوص مودیانی که امکان پرداخت مالیات مقطوع موضوع این دستورالعمل را به صورت کامل تا پایان خردادماه سال ۱۴۰۰ ندارند، مالیات مقطوع تعیین شده حداکثر تاچهار ماه به صورت مساوی تقسیط می‌شود.

اشخاصی که در سال ۱۳۹۹ نسبت به دریافت بیش از (۱۰۵) قطعه سکه از بانک مرکزی اقدام و مشاغلی که حسب سوابق پرونده با مجوز صادره از سوی مراجع ذی ربط به شغل خریدو فروش سکه اشتغال دارند، مشمول این دستورالعمل نبوده و مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی وپرداخت مالیات متعلق در موعد مقرر (پایان خردادماه ۱۴۰۰) می‌باشند.

از آنجا که مطابق حکم تبصره ماده (۱۰۰) قانون مذکور، مالیات مقطوع تعیین شده مطابق بند (۲) این دستورالعمل در صورت عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر، قطعی و وفق مقررات قابل وصول می‌باشد، لذا اوراق قطعی تمامی مشمولین موضوع بند (۱) این دستورالعمل، یک ماه پس از سررسید پرداخت مالیات صادر و به مؤدیان ذی ربط ابلاغ خواهد شد.

آن دسته از مشمولین این دستورالعمل که به مالیات قطعی شده اعتراض داشته باشند، اعتراض آنها برابر مقررات در هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع تبصره (۱) ماده (۲۱۶) قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی مصوب ۱۳۹۴/۰۴/۳۱ قابل رسیدگی خواهد بود.

 

۴ : تالار صادراتی بورس کالای ایران میزبان قیر و میلگرد

تالار صادراتی بورس کالای ایران روز چهارشنبه ۲۲ اردیبهشت ماه میزبان عرضه ۵۵ هزار و ۷۱۰ تن قیر و ۲ هزار و ۲۰۰ تن میلگرد است.

۲۳ هزار و ۱۷ تن تیرآهن، ۱۳۲ هزار و ۲۸۴ تن میلگرد، ۳ هزار و ۶۱۶ تن نبشی و ۱۰۰ تن ناودانی نیز در تالار محصولات صنعتی و معدنی بورس کالای ایران عرضه می شود.

علاوه براین، ۱۰ هزار تن سنگ آهن دانه بندی و ۲۰ کیلوگرم شمش طلا نیز در تالار مذکور عرضه می شود.

تالار فرآورده های نفتی و پتروشیمی بورس کالای ایران در این روز میزبان عرضه ۳۴ هزار و ۳۱ تن مواد پلیمری، مواد شیمیایی و قیر است.

بازار فرعی بورس کالای ایران در این روز عرضه ۸۴۷ تن ضایعات فولادی، سولفونیک اسید و براده چدن را تجربه می کند.

 

۵ : ثبت بالاترین تورم تولید در دهه ۹۰؛گرانی در کمین هشت بخش

بررسی شاخص قیمت تولید کننده برای بخش خدمات در زمستان سال ۹۹ نشان میدهد که، رکورد بالاترین نرخ تورم نقطه به نقطه و تورم میانگین برای بخش خدمات در سال های اخیر شکسته شده است.

بررسی شاخص قیمت تولید کننده کل خدمات نشان می دهد که، نرخ تورم نقطه ای بخش خدمات در زمستان گذشته بالغ بر ۴۲ درصد رقم خورده است، این نرخ تورم بالاترین نرخ تورم نقطه برای بخش خدمات در دهه ۹۰ است. هچنین بالاترین نرخ تورم میانگین به ثبت رسیده در سالیان گذشته برای بخش خدمات نیز در زمستان ۹۹ با تورمی معادل ۳۷٫۸ درصد رخ داده است. شکستن رکورد های تورمی در این بخش در حالی رخ داده است که، با توجه به شیوع ویروس کرونا بخش خدمات وارد رکود نسبی شده بود و رشد اقتصادی منفی در ۹ ماهه نخست سال ۹۹ نیز در این بخش نیز گویای ایجاد این رکود نسبی است.

شاخص قیمت تولید کننده؛ پیشرانی برای تورم
شاخص قیمت تولید کننده تغببرات قیمت در مبداء تولید را نشان می دهد، به بیان دیگر این شاخص پیشرانی برای شاخص قیمت مصرف کننده یا تورم محسوب می شود. از همین رو بررسی این شاخص پیشنگر تصویری مناسب از تورمی که قرار است مصرف کننده متحمل شود، می دهد. زمانی که یک کالا تولید می شود فرایند را باید در بازار طی کرده تا به دست مصرف کننده خرد برسد. عموما افزایش قیمت یک کالا در مبدا تولید آن با یک وقفه زمانی خود را در بهایی که تقاضا کننده ی خرد پرداخت می کند، نمایان می شود.

در مورد بخش خدمات این فاصله بازاری کم تر از سایر بخش ها است. در بسیاری از زیر شاخه های بخش خدمات ارتباط مصرف کننده خرد با ارائه دهنده سطح کلان خدمات مسقیم است و تغییر قیمتی که در مبدا ارائه خدمات رخ میدهد، مستقیم و بی وقفه بر شاخص قیمت مصرف کننده یا تورم اثر خواهد گذاشت. البته در برخی از زیر شاخه ها نیز تغییر در مبدا ارائه خدمات ممکن است با فاصله بر قیمت پرداختی مصرف کننده خرد رخ دهد.

تورم فصلی بخش خدمات
تورم فصلی شاخص تولید کننده بخش خدمات در زمستان ۹۹، ۷٫۶ درصد رقم خورده است. به بیان دیگر بهای خدمات در زمستان سال گذشته نسب به فصل پاییز بالغ بر ۷ درصد گران تر شده است. این در حالیست که تورم فصلی تابستان و پاییز ۹۹ به ترتیب ۱۱٫۸ و ۱۱٫۶ درصد رقم خورده است، این امر بیانگر این است که در فصل زمستان روند افزایش در این بخش نزولی شده است. البته تورم فصلی رقم خورده در پاییز و تابستان ۹۹، بالاترین نرخ تورم فصلی بخش خدمات در دهه ۹۰ است.

پایین ترین نرخ تورم فصلی در این بخش نیز در زمستان سال ۹۸ با تورمی معادل با ۵٫۴ درصد رخ داده است. تورم فصلی زمستان ۹۹ مربوط به فعالیت ها بیمه با ۰٫۹ درصد در زمره کمترین تورم های زیر شاخه های بخش خدمات است. همچنین تورم فصلی خدمات مربوط به جا و غذا نیز در زمستان ۱۶٫۳ درصد رقم خورده است.

شاخص قیمت تولید کننده بخش های خدمات مشتمل بر هشت بخش است، این هشت بخش عبارتند از «تعمیر وسابل نقلیه موتوری، موتور سیکلت و کالاهای شخصی و خانگی»، «هتل و رستوران»، «حمل و نقل، انبارداری و ارتباطات»، «واسطه گریهای مالی (بیمه)»، «مستغلات، اجاره و فعالیتهای کسب و کار»، «آموزش»، «بهداشت و مددکاری اجتماعی» و «سایر فعالیتهای خدمات عمومی، اجتماعی و شخصی».

رکورد تورم نقطه ای بخش خدمات شکست
تورم نقطه به نقطه شاخص تولید کننده بخش خدمات در زمستان ۹۹ بالغ بر ۴۲ درصد رقم خورده است. به بیان دیگر از در زمستان سال ۹۹ تا زمستان ۹۸ بهای خدمات در ایران ۴۲٫۶ درصد گران تر شده است، تورم نقطه ای رقم خورده برای بخش خدمات در زمستان ۹۹ بالاترین نرخ به ثبت رسیده در دهه ۹۰ است. بررسی روند تورم نقطه ای در فصل های گذشته نشان میدهد این شاخص در طول یکسال یا چهار فصل گذشته صعودی بوده است. بالاترین تورم نقطه به نقطه رقم خورده در بخش خدمات مربوط به خدمات جا و غذا با تورمی معادل ۷۰٫۸ درصد است.

تورم میانگین بالغ بر ۳۸ درصدی خدمات در زمستان ۹۹
نرخ تورم میانگین زمستان ۹۹(چهار فصل منتهی به زمستان ۹۹ نسبت به چهار فصل منتهی به زمستان ۹۸) ۳۷٫۸ درصد رقم خورده است این نرخ رشد بالاترین نرخ رشد تورم میانگین برای شاخص تولید کننده بخش خدمات در چندین سال گذشته است. به مانند شاخص تورم نقطه ای، تورم میانگین رقم خورده بخش خدمات در زمستان بسیار بالا بوده و نسبت به ماه های گذشته در روند صعودی قرار دارد. بشترین افزایش بها در زیر شاخه های بخش خدمات در این شاخص تورمی نیز در بخش پشتیبانی و خدمات اداری با تورمی معادل ۵۷٫۳ درصد رقم خورده است.

بخش خدمات در رکود؛ ۳ فصل پیاپی رشد منفی
بخش خدمات با در دست داشتن بیش از نیمی از حجم اقتصاد کشور، بزرگ ترین بخش در اقتصاد ایران است. رشد اقتصادی بخش خدمات برای سه فصل پیاپی منفی به ثبت رسیده است. به بیان دیگر در بهار، تابستان و پاییز سال ۹۹ به ترتیب رشد اقتصادی بخش خدمات منفی ۴٫۲،منفی ۳٫۷ و منفی ۱٫۸ درصد رقم خورده است. به طور کلی هر زمان که بحران هایی مانند کرونا رخ می دهد اولین ضربه ای که به اقتصاد وارد می کند به بخش خدمات یک اقتصاد است. از همین رشد اقتصادی منفی ۳٫۳ درصدی خدمات در ۹ ماهه نخست سال ۹۹ متأثر از شیوع ویروس کرونا بوده است.

در اقتصاد زمانی که برای سه فصل پیاپی رشد اقتصادی بخشی منفی می شود، گفته می شود که این بخش وارد رکود اقتصادی شده است. با شروع اپیدمی کرونا آغاز شد تقاضا برای بسیاری از کالا های خدماتی مانند هتل، رستوران ها و… کاهش یافته است.این امر باعث شد تا رشد اقتصادی این بخش در سال ۹۹ منفی شده و رکود نسبی در بخش پدیدار شود.

رکود تورمی در بخش خدمات
اکنون سوالی که مطرح می شود این است که چگونه علی رغم ایجاد رکود در یک بخش در یک بازه زمانی، رکورد تورم نقطه، تورم میانگین و تورم فصلی در همان بازه زمانی شکسته شده و بخش مورد نظر بالاترین افزایش قیمت ها را تجربه کند؟

در اقتصاد زمانی که تورم همراه با رکود رخ می دهد، به اصطلاح پدیده رکود تورمی رخ داده است. همانگونه که گفته شد رکود بخش خدمات متأثر از شیوع ویروس کرونا بوده است. تورم های بالا نیز در سال گذشته، تمامی بخش های اقتصاد ایران را درگیر کرده بود. افزایش شدید متغیر های پولی، بالا بودن انتظارات تورمی، عدم ثبات در شرایط بین المللی و… از جمله دلایلی است که باعث به وقوع پیوستن تورم های بالا در سال ۹۹ شده است. به بیان دیگر افزایش شدید پایه پولی و نقدینگی و عدم ثبات در اقتصاد کلان ایران در یک لبه، و کرئنا در لبه ای دیگر باعث شد تا رکود و تورم همراه باهم در بخش خدمات دیده شود.

رکود تورمی رخ داده در بخش خدمات را نمیتوان پدیده ای ریشه دانست. عموما پدیده رکود تورمی ناشی از سیاست ها نادرست سطح کلان در سیاست و اقتصاد است. اما همانگونه که گفته شد علت اصلی این رویداد در بخش خدمات در سال گذشته ناشی از بحران کرونا بوده است، چراکه بخش خدمات تا قبل از کرونا، از سال ۹۷ تنها بخش اقتصادی کشور بوده که همواره رشد اقتصادی مثبت را به ثبت رسانده است.

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است -
آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد -

پایگاه خبری بازرگانان ایران | پایگاه خبری بازرگانان ایران زبان پویای اقتصاد و بازرگانی ایران